Marta Kubiszyn

Edukacyjne implikacje projektu dokumentacyjnego i animacyjnego w środowisku lokalnym - między teorią a praktyką. "Historia Mówiona Miasta Lublina" Ośrodka Brama Grodzka - Teatr NN.

W prezentowanym artykule, rozważania odnoszące się do edukacyjnego i wychowawczego potencjału, jaki niosą społecznościowe projekty odwołujące się do historii mówionej, analizowane są w trzech nakładających się na siebie obszarach, obejmujących: kształtowanie kompetencji na poziomie indywidualnym (przez osoby biorące udział w projekcie oral history), tworzenie - na poziomie instytucjonalnym - oferty edukacyjnej skierowanej do społeczności lokalnych oraz realizowanie - przez osoby indywidualne oraz instytucje - projektów artystycznych z wykorzystaniem relacji mówionych. W dalszej części artykułu, zagadnienia te są analizowane w kontekście doświadczeń związanych z realizacją przez samorządową instytucję kultury - Ośrodek Brama Grodzka Teatr NN w Lublinie, dokumentacyjno-animacyjnego projektu "Historia Mówiona Miasta", mającego wymiar szeroko rozumianej edukacji środowiskowej i ukierunkowanego na wspieranie procesów odczytywania oraz (re-)interpretowania wielokulturowej przeszłości miasta.

Pomimo iż na gruncie współczesnej literatury akademickiej pojawia się coraz więcej publikacji odnoszących się do zagadnień związanych z historią mówioną rozumianą jako element warsztatu badawczego, odrębna metoda badawcza, czy jako specyficzne podejście teoretyczno-metodologiczne, rzadko podejmowane są pogłębione analizy dotyczące potencjału edukacyjnego, jaki niosą odnoszące się do historii mówionej popularno-edukacyjne projekty realizowane przez różnego rodzaju instytucje w całym kraju. W dostępnych publikacjach oraz na stronach internetowych znaleźć można informacje i materiały instruktażowe, mogące stanowić punkt wyjścia dla realizacji projektów dokumentacyjnych, nadal jednak pojawia się stosunkowo mało propozycji edukacyjnych wykraczających w swej istocie poza nagrywanie, opracowywanie i archiwizowanie relacji. Pomimo iż dostrzegane są możliwości wykorzystania historii mówionej w szeroko rozumianej pracy edukacyjnej, niewielu badaczy podejmuje próby osadzenia tej problematyki w szerszym kontekście współczesnych teorii pedagogicznych, koncepcji rozwijanych na gruncie animacji kultury, czy też rozważań dotyczących działań na rzecz upamiętniania przeszłości. 

 

Educational implications of a documentation and animation project in the local community - between theory and practice. 'Oral history of the City of Lublin' by the 'Grodzka Gate - NN Theatre' Centre

Despite the fact that there are more and more contemporary academic publications on the subject of oral history understood as an element of research technique, as a separate research technique or as a specific theoretical and methodological approach, rarely do we see thorough analyses of educational potential of oral history projects realized by various institutions all over Poland. In the available publications and websites one can find information and instruction material that can serve as a starting point for the delivery of documentation projects, however, there are still few educational proposals that go beyond recording, editing and archiving of accounts. Although possibilities of using oral history in broadly understood educational field are noticed, few researches try to include this subject into broader context of contemporary pedagogical theories, concepts developed on the basis of cultural animation or discussions concerning activities for commemorating the past.

In the presented article matters relating to education and pedagogical potential of social projects using oral history technique, are analyzed in three overlapping areas, including: shaping of competences at an individual level (by people taking part in an oral history project), creation - at an institutional level - of the educational offer targeted at local communities as well as artistic projects realized by individuals and institutions with the use of oral history narrations. In the next part of the article those questions are analyzed in the context of experience with self-government cultural institution - 'Grodzka Gate - NN Theatre' Centre in Lublin realizing a documentation and animation project 'Oral History of the City', which was delivered with the perspective of broadly understood community education and it was targeted at supporting processes of reading and (re-)interpreting multicultural past of the city.